UN BRÈU ENTRATGE AL CATARISME (I)

Lo movement dels catars se desvolopèt a Euròpa Occidental entre los sègles XII e XIII principalament, en mantenent coma epicentre las tèrras del Lengadòc. Considerats coma erètges per la Glèisa catolica, una Crosada organizada entre lo Papat e la monarquia francesa a comptar de 1209, que se desvolopèt en desparièras fasas, exterminèt lo movement a començaments del sègle XIV.

Foguèron fòrça los noms que recebèron al cors de lo sieu periple: “albigeses” per la vila d’Albi, amb una importanta comunitat (mas se pas la mai nombrosa), “patarineses” (al nòrd de la Peninsula Italiana) e catars, nom mespresaire derivat del tèrme grèc “catharos” (pur) e inventat per Eckbert de Schönau l’an 1163. Lo nom que los cresents e los sieu simpatizant preferissián èra lo de Bones Òmes (e Bonas Femnas) o Bones Crestians.

L’epicentre del movement dels Bones Òmes foguèt al Lengadòc, mas s’an localizat de comunitats importantas a Catalonha, Aragon, las tèrras francesas d’oïl, lo nòrd de la Peninsula Italiana, las tèrras germanicas (ont i aguèron qualques unas de las primièras persecucions), quitament a Castelha e Leon, ont arribèt mercés al Camin de Sant Jaume.

DSCN1091

Dins las tèrras occitanas existiguèron

de grandas comunitats de Bones Òmes e Bonas Femnas

 

DOGMA E CRESENÇAS

La siá concepcion del mond se basava en l’existéncia d’un dualisme e un afrontament entre las fòrças del Ben e del Mal. Aquela ideologia enllaça los Bones Òmes amb autras filosofias, coma lo Maniqueïsme desvolopat a Pèrsia pendent lo sègle III, e amb lo movement dels Bogomiles sorgit a l’Euròpa Oriental. Encara uèi los istorians divergisson sus se lo catarisme sorgiguèt d’una derivacion del Bogomilisme o foguèt una aparicion independenta.

Lo mond que vivèm es imperfècte e es una creacion del Demòni, e nos espèra un mond melhor en l’autra vida, creat per Dieu. Mentretant, en morir nos podèm reïncarnar en autres èssers umans, mas tanben en animals, fins a la reïncarnacion definitiva dins aquel mond perfièch.

Los Bones Òmes opinavan que vertadièrament Jèsus lo Nazaretenc èra estat un angel o esperit (sens còrs), e doncas, èra pas estat jamai crucificat. Per aquò pas cresián en la crotz coma simbòl. Tanpauc pas cresián en lo culte ni a la Vèrge Maria ni als sants. De la Bíblia repudiavan l’Ancian Testament pels crims narrats en las siás narracions (excepte qualques libres coma los “Salms” e d’autras de filosofics); del Nòu Testament preferissián l’”Evangèli de Joan” (mai gnostic) e se fasián acompanhar d’una còpia escricha en lenga pròpria (pas en latin).

Possedissián pas ni de glèisas ni de temples, e preferissián realizar los sieus rituales e meditacions al mièg de la natura o dins de las caunas. Tanpauc los nomenats “castèls catars” son en realitat catars, doncas qu’èran fortalesas ont se lotjavan tant catolics coma Bones Òmes, a excepcion del de Montsegur (fins a cèrt ponch).

IMG_8132

Las caunas aculhián fòrça còps los rituales dels Bones Òmes

Lo sagrament basic dels Bones Òmes èra lo “consolamentum”, que recebián totjorn en dintrar dins de la comunitat o lo demandavan de forma regular o quand se trobavan amb un “Perfièch” (similar al capelan catolic). Lo cresent s’agenolhava, de sòrta que lo “Perfièch” metiá sus lo sieu cap una còpia del Nòu Testament o de l’Evangèli de Sant Joan. Tant lo “Perfièch” coma los autres cresents presents metián las mans (imposicion de mans) sul libre coma simbòl d’union dels cresents.

Lo “melhioramentum”, coma indica lo sieu nom, èra un “consolamentum” perfeccionat e melhorat. Èra pas tan abitual. En fach, als Evangèlis apareisson fòrça mai sovent las imposicions de mans per beneir que pas los bateges amb aiga.

De las oracions religiosas respectavan lo Paire Nòstre, mas en variant lo vèrs “Lo Pan nòstre de cada jorn, donatz-nos, Senhor, lo jorn d’uèi” per “Lo pan suprasubstancial nòstre, donatz-nos, Senhor, lo jorn d’uèi”. Dispausavan egalament d’autras oracions particularas, conegudas amb los unics documents conservats: lo “Ritual Catar de Lion” e lo “Ritual Catar de Dublín”.

 

LAS SIÁS VIDAS JORNALIÈRAS

Los Bones Òmes repudiavan tanben l’estructura eclesiastica catolica, e l’obediéncia tant al Papa coma los avesques o los capelans romans. La siá Glèisa se dividissiá entre “Perfièches” e de simples cresents. Los “Perfièches” dispausavan d’autoritat dins de la comunitat; acostumavan a èsser personas grandas e fòrça reconegudas pels autres cresents. Las obligacions dels “Perfièches” èran clarament superiors a las dels simples cresents. Per exemple, los “Perfièches” mantenián vòt de castedat, del temps que los autres cresents podián se maridar e formar una familha.

L’an 1167, a Sant Fèlix de Lauragués, amb la visita de l’avesque bogomilista Nicetas, los Bones Òmes creèron de divèrses “avescats” dins las tèrras occitanas, per poder organizar aital melhor las comunitats existentas.

Los Bones Òmes predicaires anavan de pòble dins pòble predicant en cobles, e en la quita lenga dels abitants. Lo cresent mai grand e amb mai experiéncia recebiá lo nom de “fraire màger” e l’autra, mai jove e encara en aprendissatge, lo de “fraire mendre”. Acostumavan a vestir amb de colors escuras (fòrça sovent, negres).

Anavan a vilas ont se celebravan fièras. Fòrça d’èles èran teisseires e aprofechavan per trabalhar e predicar.

En qualques vilas se creèron los nomenats “ostals catars”, unes ostals d’aculhida per cresents, que èran una mescla entre centres de formacion e beneficència per gents pauras. Abitualament separadas per genres, aqueles ostals aculhián tanben qualques còps personas pas cresentes en situacion de praubesa e abandon.

Los Bones Òmes cercavan de recuperar l’esperit de vida evangelica dels primièrs sègles del cristianisme, amb un modèl d’austeritat que contrastava amb la vida de la bona part del clergat catolic. Vivián de lo sieu pròpri trabalh, a diferéncia dels capelans catolics que vivián dels impòstes dels abitants dels pòbles.

Aquela austeritat se vesiá en lo sieu vestuari e en la siá alimentacion. Manjavan pas carn, doncas que consideravan que podiá s’agir d’un fraire reïncarnat. En fach, consideravan que podián pas manjar cap de èsser que provenguèsse de l’acte carnal. Per contra, manjavan peis, perque cresián que los peisses naisson esporadicament a l’aiga, e podián tanben aucir lo lop, considerat un servent del Demòni.

IMG_8070

Fòrça familhas nòblas protegiguèron als Bones Òmes

La comunitat dels Bones Òmes consideravan, en reculhent lo sens dels Evangèlis, l’egalitat entre genres. Las femnas podián venir “Perfièchas” e intervenián clarament en los problèmas de las comunitats. E mai se benlèu tanben s’a idealizat aquela egalitat, sens dobte las Bonas Femnas possedissián mai liberat que las catolicas.

A causa de la siá proximitat amb lo pòble e lo fach de pas viure dels impòstes, provoquèt que las gents los aguès fòrça plan considerats, quitament entre los pas cresents. Fòrça familhas nòblas, sustot occitanas, los aculhiguèron amb respècte e consideracion, e qualques damas abracèron la fe dels Bones Òmes, coma per exemple Esclarmonda de Fois, emparentada amb los sieus principals nobles.

Daissar una responsa

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Cambiar )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Cambiar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Cambiar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Cambiar )

w

Connecting to %s