SIMON DE MONFORT: NÒBLE CAVALIÈR DEL NÒRD.

Simon de Montfort (1) es passat a l’istòria coma un dels protagonistas de la Crosada contra los Albigeses e la siá image depend clarament del costat que parle. Pels catolics franceses de l’epòca foguèt un grand cresent e defensor de la fe e la Glèisa, qu’ajudèt a suprimir l’eretgia catara que s’èra implantada dins las tèrras occitanas. Lo cronicaire de la Crosada, lo monge del Cister Pierre de Vaux-de-Cernay lo descriguèt amb aqueles tèrmes: “un cavalièr magnific, de granda nautor, dotada d’una fòrça erculiana, elegant, amable, doç, leial, cast, prudent, valent en l’accion e grand devòt al servici de Dieu”. Aquelas caracteristicas definissián abitualament los nòbles de las tèrras d’oïl, fòrça desparièrs als nòbles de las tèrras d’òc, generalament mai abituats al dialòg, la tolerància e immergits en un contèxt d’expansion economica e culturala.

Per contra, pel costat occitan, Simon de Montfort foguèt un fanatic catolic integrista qu’amb la desencusa de condusir la Crosada contra l’eretgia catara, volguèt s’apropriar tanben de tèrras e privilègis dins las tèrras occitanas, en portant una campanha sanguinària e crusèla per aquelas regions. E s’analisam la siá figura, nos cal reconéisser la siá religiositat, las siás grandas qualitats militaras, la siá disciplina fèrria, la fidelitat a la siá molhèr (brica abituala en los cavalièrs de l’epòca), mas tanben la siá cruseltat, e mai se lo sieu comportament èra pas brica estranh entre los nòbles e de cavalièrs contemporanèus.

D119-_simon_de_montfort_-_liv3-ch08

Image de Simon de Montfort

Nascut entre los ans 1150 e 1160, e mai se qualques istorians considèran que nasquèt benlèu après cap a 1165, èra filh d’una familha nòbla normanda de barons, l’Ostal de Montfort-l’Amaury que possedissiá lo comtat anglés de Leicester e unas pichonas possessions a l’Ile-de-France, que se trobavan al mièg de las luchas entre lo rei de França e lo rei d’Anglatèrra. Malgrat qu’aquelas possessions francesas èran redusidas, avián una importància estrategica, en se situar al mièg de la rota entre Chartres e París. E mai que lo sieu fèu a l’Ile-de-France aperteniá al reialme francés, lo rei d’Anglatèrra èra lo pòrti de Normandia tanben, e doncas tanben senhor dels nòbles normands.

Simon e los sieus fraires decidiguèron las siás posicions en aquela disputa après la mòrt de lo sieu paire Simon III l’an 1181. E del temps que lo sieu fraire grand Amaury IV (filh del primièr matrimòni del paire) se declarèt fisèl al rei Richard I d’Anglatèrra, après cedir al monarca francés lo comtat d’Evreux qu’aviá eretat, e de lo sieu maridatge amb l’hereva del comtat de Gloucester, Simon e lo sieu fraire pichon Guiu (filhs del segond matrimòni del paire) mantenguèron la fidelitat al sobiran francés Philippe II Auguste. Simon conservèt las possessions que los Montfort avián a França, e mai se aiçò significava pèrdre lo contraròtle del comtat a Leicester a Anglatèrra, eretat de la part de la siá maire Amicia de Leicester.

D’aquela fidelitat al rei Philippe II Auguste de França, per lo sieu collaboracion amb la corona francesa en divèrses afrontaments belics amb Anglatèrra e los sieus aliats (per exemple, al combat d’Aumale), e per lo sieu maridatge amb Alix de Montmorency l’an 1190 (amb qui aguèt sèt filhs), emparentada amb lo linhatge reial francés, Simon venguèt un nòble fòrça plan ligat a la monarquia.

Lo meteis monarca francés lo convertiguèt en lo sieu conselhièr l’an 1202 e lo sieu conhat Mathieu II de Montmorency venguèt conestable del rei.

Lo sieu fanatisme catolic li empediguèt batalhar pendent la Quatrena Crosada, promoguda pel Papa Innocenci III l’an 1201 e destinada a atacar Egipte, quand los contingentes croats decidiguèron atacar lo pòrt crestian de Zadar, segon preteniá Venessia. Segon los sieus paramètres morales, un catolic podiá pas atacar un autre. Amb autres cavalièrs, partiguèt vèrs Siria per combatre contra los musulmanes amb l’intencion de defendre pels crestians lo Sant Sepulcre pendent un an. Posteriorament, Simon tornèt a l’Ile-de-France del temps que Guiu demorèt dins Tèrra Santa, après se maridar amb Helvis d’Ibelin, la veusa hereva del Principat de Sidon per lo sieu matrimòni amb Renaud de Sidon.

Los sèt filhs qu’aguèt amb Alix de Montmorency aguèron de destins desparièrs. Lo sieu primogènit e eretièr principal, Amaury, se maridèt amb Beatrice, filha unica (e, doncas, hereva) d’André de Bourgogne l’an 1213. Lo segond, Guiu, venguèt per via matrimoniala comte de Bigòrra en se maridar amb Peironèla de Comenge. Lo tresen, Robert, moriguèt celibatari e sens descendència. E lo quatren filh baron, Simon, foguèt qui eretèt lo comtat de Leicester e participèt a la revòlta de la noblesa anglesa que desboquèt en la promulgacion de la Carta Magna d’aquel reialme.

La siá filha Amicie se maridèt amb lo senescal del Nivernois, Gaucher II de Joigny. La segonda, Laure se maridèt amb Gérard II, senhor de Picquigny e vidame (2) d’Amiens. E fin finala, la siá filha Pétronille dintrèt coma monja a l’abadiá del Cister de Saint-Antoine-des-Champs a l’Ile-de-France.

Simon_de_MontfortImage de Simon de Montfort

Simon s’aviá resistit a participar a la Quatrena Crosada per pas lutar contra autres crestians catolics, mas lutar contra unes erètges dins las tèrras d’òc, un còp convocat la Crosada pel Papa e iniciada l’an 1209, supausava pas un fach immoral, e es aicí ont mostrèt la siá barbariá e cruseltat. Segon los sieus enemics, aquel fanatisme catolic èra solament una image per amagar las siás ambicions de s’enriquir amb la Crosada contra los Albigeses.

La siá inclusion se deguèt a la recomandacion que l’abat Guiu de Vaux-Cernay faguèt al pòrti de Bourgogne sus l’eleccion de Simon per dirigir la Crosada. Amb una carta escricha pel meteis pòrti, ont li sollicitava la siá participacion en escambi de grandas compensacions, l’abat Guiu visitèt en Simon. Segon la version de l’abat Pierre de Vaux-Cernay, nebot de l’abat Guiu, en recebre la carta, en Simon dobriguèt un libre de salms a la siá capela d’oracions en una pagina a l’azard e lo tèxt que trobèt, un còp explicat per l’abat, lo convenquèt a participar: “Dieu als sieus angels donarà manament perque te garden en totes los sieus camins e sus las mans te sostendràn, foguèsse pas que lo tieu pè empunte amb una pèira”.

Agropat amb las tropas concentradas a Lyon, en Simon comencèt un circuit sanguinari, ont nos es obiligatòri citar la tuada de Besièrs, ont gaireben tota la populacion foguèt massacrada. Pauc après, conquistèt Carcassona, de forma pas gaire onorabla, doncas que quand lo sieu comte Ramon Rogièr Trencavèl demandèt negociar mejançant una trèva amb los caps dels croats, a las pòrtas de la vila, en alebant totas las nòrmas basicas de las trèvas, lo nòble occitan foguèt detengut per l’armada croata, empresonat e moriguèt pauc après en estranhas circonstàncias (se supausèt totjorn qu’èra estat assassinat). Lo grand beneficiat foguèt Simon de Montfort, qui recebèt lo títol e las proprietats del vescomtat de Carcassona e del vescomtat de Besièrs, malgrat la manca d’etica en tot lo procès de conquista de la vila.

Simon IV de Monfort contunhèt lo sieu recorregut en semiant las tèrras occitanas de destruccion e mòrt. A Bram, daissèt de cècs (en mai de los mutilar parcialament) un centenat d’abitants a l’excepcion d’un, que venguèt la guida dels autres cent, e los faguèt desfilar davant la muralha de la vila de Cabaret, perque los abitants d’aquela autra vila, prenguèsson exemple e se rendèsson facilament, per paur a patir de represalhas semblablas.

A La Vaur, quatre cents erètges acabèron a la foguera, e la molhèr del senhor, Dama Gerarda, malgrat èsser embarassada foguèt violada per los sieus soldats en repetidas escasenças e lançada a un potz ont moriguèt.

A fins de 1212 a Pàmias, e per consolidar las conquistas e de domenis atenguts, Simon convoquèt una reünion de nòblas, avesques e autras personalitats autoctònas, per establir las nòrmas del despartiment de tèrras e fèus entre los croats, e sus lo nòu govèrn del territòri. Vertadièrament, aiçò significava que la noblesa occitana acabariá en desapareissent e seriá substituida per la francesa, amb una subordinacion totala a la corona. Las tèrras d’òc daissavan de se governar mejançant la siá pròpria noblesa.

Mas a la Crosada li restava un escuelh. Lo rei de la Corona d’Aragon, Pere, curiosament nomenat “lo Catolic” per la siá intervencion a la batalha de Las Navas de Tolosa l’an 1212  amb autres monarcas hispanics, decidiguèt protegir los sieus vassals occitans de la barbariá de la Crosada. Inicialament, se volguèt arribar a un pacte matrimonial, mejançant un maridatge entre Jaume, lo filh del rei Pere e futur Jaume I lo Conquistaire, e una filha de Simon, Amice. Mas pas s’arribèt a un acòrdi, e las armadas d’ambedós se trobèron a la vila de Muret en setembre de 1213. E mai se lo rei Pere comptava amb mai faches possible de ganhar la batalha, la siá subta mòrt pendent la disputa, li donèt a Simon, contra tot pronostic la victòria.

Per Novembre de 1215, pendent l’IV Concili del Letran, li foguèron reconegudas a Simon las conquistas e los títols arrancats als nòbles occitans, coma prèmi per las siás accions, justificadas totas pel “ben de la fe catolica”.

Una revòlta de Ramon VI de Tolosa e Ramon lo Jove, lo futur Ramon VII, amb autres pichons nòbles occitans, li arranquèt bona part dels domenis a Simon, qui decidiguèt assetjat Tolosa. E foguèt pendent aquel sètge, que moriguèt esclafat per una pèira lançada dempuèi las muralhas de Tolosa, segon sembla per unas femnas, lo jorn 25 de Junh de 1218. Una manièra ignominiosa de morir per un guerrer, segon los canons de l’epòca, mas meritada segon los sieus detractors per la siá cruseltat.

ESTELA SIMON DE MONTFORT

Après la siá mòrt, foguèt considerat per las cronicas francesas catolicas coma un martir de la fe, digne de convertir sant. Dempuèi lo nòstre punt d’enguarda actual, nos cal considerar Simon IV de Montfort un guerrer sauvatge, mas es necessari pensar qu’aquel comportament sanguinari, èra pas gaire desparièr dels autres cavalièrs de l’epòca, consequéncia fòrça còps de l’envejadura de tèrras e títols o d’un integrisme fanatic e exclusent.

(1) En aquel article analisam la figura de Simon de Monfort abans de la Crosada fondamentalament. Totes los eveniments posteriors, apareisseràn amb fòrça mai detalh successivament, en los desparièrs capítols de “La Crosada.”

(2) Títol nobiliari pas gaire abitual. Inicialament, organizava l’armada e recebiá los impòstes d’un fèu de la Glèsia, qu’aviá coma senhor qualque membre del clergat.

Advertisements

Daissar una responsa

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Cambiar )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Cambiar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Cambiar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Cambiar )

w

Connecting to %s