LA CROSADA (V): LA MASSACRE DE BESIÈRS

L’armada de la Crosada, amassada a Liyon[1], inicièt la siá rota lo 24 de Junh de 1209, en seguint lo cors del riu Ròse. Lo comte Ramon de Tolosa se jonguèt, d’acòrdi amb lo sieu jurament a Sant Gèli, amb l’armada crosada a Montelimar. L’adesion del comte, e mai que aportèt pas soldats, provoquèt que l’armada crosada se dirigiguèsse en direccion cap a las tèrras de lo sieu nebot, lo vescomte de Besièrs e Carcassona, Ramon Rogièr de Trencavèl.

La primièra vila que queiguec foguèt Puèg-la-ròca, que dispausava pas de defensa. Destruiguèron après Gontand e panèron a Tonens. Cassanuèlh resistiguèt pendent cinc jorns, e coma represalha per la siá resisténcia, una cinquantena de cresents foguèt executada al fuòc, après d’una engana de jutjament.

Après la casuda de Montpelhièr lo 20 de Julhet, après d’una granda resisténcia e l’execucion tanben de cresents, Ramon Rogièr volguèt dialogar amb los caps de la Crosada per arturar la massacre, mas foguèt pas recebut e li calguèt fugir per paur a èsser capturat amb los cinc cavalièrs que l’acompanhavan.

Ramon Rogièr tornèt a Besièrs, ont esperavan de notícias de qualque sòrta de trèva, mas la responsa del nòble foguèt clara: Besièrs li caliá se preparar e defendre d’un grand atac. Davant l’ofrida facha als josieus e als Bons Òmes de fugir, ambedoas comunitats s’opausèron. Lo jove vescomte partiguèt amb autres cavalièrs per avertir las vilas vesinas e a la recèrca de renfortiments, acompanhats d’una vintena d’ancians josieus que preferiguèron abandonar la vila. Besièrs demorariá jol govèrn dels consols municipals.

Besièrs se preparèt per la defensa, malgrat las dimensions de l’armada enemiga. Arribats los crosats e establits a la riba esquèrra del riu Òrb, Renaud de Montpeirós, l’avesque catolic de Besièrs, acompanhat per dos clèrgues e montat en un ase, se dirigís als abitants. Portavan en pergamins escrichas las condicions de la rendicion. L’avesque gaudissiá d’una image d’òme “venerable, per la siá edat, vida e sciéncia”, segon Pierre de Vaux-de-Cernay.

Béziers-Reflet_de_St_Nazaire_dans_l'Orb

Image del Besièrs medieval uèi: el riu Òrb e la catedral de Sant Nasari 

Lo govèrn municipal amassèt la populacion a la glèisa romanica, bastida pel mèstre Gervasi, per decidir se la vila se rendiá. L’avesque Renaud los prepausèt la salvacion se liuravan los 222 “erètges” comptabilizats als crosats (segurament fòrça d’eles de bons ostals) o se los catolics partissián temporàriament de Besièrs en daissant la vila solament amb los “erètges”, mas los abitants de Besièrs se volguèron pas liurar los sieus vesins. Volián pas traïr los sieus vesins, benlèu qualques familiales sieus. Segon explican las cronicas, los abitants afirmèron “que se daissarián estofar en la mar salada abans de consentir a aquelas proposicions. Preferissèm morir eretics que pas viure coma crestians”.

Lo cortègi crosat partiguèt de la vila, davant los crits dels abitants. Arnaud Almeric de Citeaux s’enforisquèt en conéisser la responsa dels abitants de Besièrs, e prometèt qu’arrasariá tota la vila. Lo 22 de Julhet, unes centenats d’òmes armats sortèt de la vila, benlèu per demostrar que Besièrs se rendriá pas sens batalha, o benlèu per ganhar temps a l’espèra dels renfortiments que cercava lo vescomte. Autras versions explican que crosats e besierencs comencèron a s’insultar e qu’aqueles abitants sortèron per s’afrontar amb los crosats e auciguèron un dels “ribalds” al “Pont Vièlh”, o que foguèt una confonduda operacion de reconeissença del terren.

Pauc organizats, quand lo sieu capitani vegèt que vendiá la primièra linha dels crosats, ordenèt lo retorn a la vila, mas la manca de coordinacion provoquèt que las pòrtas se poguèsson pas barrar abans que dintrèsson qualques soldats crosats. Si que non s’aguès produsit aquela imprudenta accion, segurament Besièrs auriá pogut resistir unas setmanas, per la fortalesa de las siás muralhas e auriá pogut benlèu recebre de renfortiments. Los meteisses caps de la Crosada temián un sètge long e benlèu qu’arribèsse ajuda exteriora, e aprofechèron aquela oportunitat.

Dempuèi las muralhas, comencèt una pluèja de pèiras, flechas e òli en borint, mas malgrat patir fòrça bassas, los crosats resistiguèron amb los sieus escuts e las siás proteccions. Al ser, la vila ja èra estada conquistada e los sieus abitants s’avián refugiat a la catedrala.  Davant la question sus cossí podián distinguir los catolics dels “erètges”, Arnaud Almeric de Citeaux respondèt la famosa senténcia: “Aucissètz-los a totes, que Dieu distinguirà los sieus.”, segon explica Caesarius zum Heisterbach a “Dialogus miraculorum”, escricha unes quinze ans après los eveniments.

Església_de_la_Magdalena_(Besiers)_-_Vista_general_-_1

Glèisa de Santa Magdalena, uèi

Guillermo de Tudela, a la “Canso de la Crosada”, explica que

Les barnatges de Fransa e sels devas Paris

E le clerc e li laic, li princeps els marchis

E li un e li autre an entre lor lempris

Que a calque castel en que la ost venguis

Que nos volguessan redre entro que l’ost les prezis.

Qu’anezon a l’espasa e qu’om les aucezis,

E pois no trobarian qui vas lor se tenguis

Per paor que aurian e per ço que auran vist.”[2]

La conquista de Besièrs foguèt una tuada ordenada per la Glèisa catolica jamai pas vista. Las chifras de victimas vàrian entre uèch mila e vint mila segon las versions. Foguèron pas respectats ni de mainats, ni de femnas, ni d’ancians ni de malauts. Tanpauc ni la catedrala ni las autras glèisas de la vila ni los meteisses capelans catolics, malgrat que sortèron per las carrièras amb los sieus vestits de sacerdòts catolics e crucifixes a las siás mans en demandant cleméncia e respècte al drech d’asil als temples. Fòrça personas volguèron se protegir en dintrant a la Glèisa de la Magdalena. Teoricament, las glésias èran de bastissas protegidas ont se podiá pas ni capturar ni assassinar. Mas tanpauc ailà foguèron respectats.

Totes los ostals foguèron destruits a la recèrca de sòus o jòias. Quitament, s’emportèron los crucifixes e los objèctes religioses dels temples catolics. Coriosa actitud d’unes soldats que pretenián defendre la fe catolica, e que nos mòstra lo vertadièr caractèr de la Crosada. Se preteniá segurament que totes poguèsson observar qué passarián a las autras vilas que volguèsson pas se rendre.

De contunh, amb tesas los soldats cremèron tota la vila. Qualques versions explican que, l’incendi, foguèt una responsa dels “ribalds” quand los soldats e los cavalièrs los arranquèron tot aquò qu’avián pres coma sautèri e los expulsèron dels ostals de la vila. Tot foguèt redusit a cendres (quitament las campanas de la catedrala se fondèron) e las muralhas queigueren. Arnaud Almeric de Citeaux escriguèt, plen d’orgulh e sens cap de sòrta de pietat ni de misericòrdia, al Papa Innocenci III:

“Los nòstres valents soldats an pas respectat ni categoria militar, ni sèxe. Tanpauc l’edat. Jos las siás espasas de justícia son mòrts près de vint mila erètges. Fin finala, la vila infècta foguèt panada e cremada. La venjança divina a resultat una meravilha!!!”

BnF_ms._854_fol._109v_-_Guilhem_Figueira_(2)

Lo trobador Guilhèm Figueira

L’impacte per la massacre foguèt fòrça fòrta a tota Euròpa. Lo trobador occitan Guilhem Figueira escriguèt un sirventés fòrça significatiu l’an 1226, en criticant la Glèisa Catolica, “D’un sirventes far en est son que m’agenssa”:

“Roma, ben ancse a hom auzit retraire

Que’l cap sem vos te, per que’i faitz soven raire,

Per que cug e cre qu’ops vos auria traire,

Roma del cervel,

Quar de mal capel.

Etz vos e Cistel,

Qu’a Bezers fezetz faire mout estranh mazel.”[3]

Après la destruccion de Besièrs, los soldats croats demorèron tres jorns a las pradas prèpas, abans de contunhar lo sieu periple.

[1] En arpitan o francoprovençal, Lyon en francés.

[2] Traduccion e adaptacion a l’occitan modèrn: “Los barons de França e dels environs de París, clèrgues e laics, de princes e de marqueses, totes e cadun, convenguèron entre eles que dins tota vila que volguèsse pas se rendre davant l’armada, totes, dempuèi lo moment en qué (las vilas) foguèsson ocupadas, serián passats per l’espasa e mòrts. Aital auriá pas degun que volguèsse pas se rendre, per la paur qu’aurián”.

[3] Traduccion e adaptacion a l’occitan modèrn : “Far un sirventes amb aquela melodia me conven”: “Roma, serà totjorn escotat, que lo vòstre cap es vuèg perque vos sètz confonduts. Es per aquò que pensi e cresi que vos caldriá vos trincar lo cervèl, perque vosautres e lo Cister portatz una corona d’infamia, perqu’a Besièrs avètz ordenat una òrra massacre.”

Advertisements

Daissar una responsa

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Cambiar )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Cambiar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Cambiar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Cambiar )

Connecting to %s